Op deze pagina een aantal bijbelse gegevens over het vasten.
Heb je zelf suggesties of misschien wel een bijzondere ervaring?
Mail dan naar gebed@jozua.nl
Wat leert de Bijbel over het vasten?
Door de hele Bijbel heen lezen we hoe mensen onder verschillende omstandigheden en met verschillende bedoelingen hebben gevast voor het aangezicht van God. Een overzicht van een aantal relevante schriftplaatsen.
Al deze en andere bijbelse gegevens op een rijtje zettend kom je op de volgende intenties om voor een korte of langere tijd te gaan vasten:
- Persoonlijke verootmoediging en heiliging
- Het (beter) verstaan van Gods stem en openbaring van zijn wil
- God tot andere gedachen brengen
- (Geestelijke) gevangenen bevrijden
- Het ontwikkelen van zelfbeheersing
Vasten is dus niet een soort van pressiemiddel naar God toe. Ook zeker niet een daad waarmee je heiliger en rechtvaardiger kunt worden voor God. In Christus ben je heilig en rechtvaardig! Het is een door God gegeven positief middel (dus geen doel op zich) om dichter bij Hem te komen en meer van zijn geestelijke zegeningen te kunnen ontvangen. Los van wat je wel of niet ervaart tijdens het vasten mag je weten dat wanneer je vast je in gehoorzaamheid handelt overeenkomstig het Woord van God.
Verkeerd vasten
De Bijbel laat zien dat je ook op een verkeerde manier kunt vasten. Dat kan dan te maken hebben met verkeerde motieven of wanneer het vasten niet is ingebed in een leven van gehoorzaamheid aan Gods geboden. Voor alle duidelijkheid: dit soort vasten heeft geen enkel effect!
- Wanneer je niet vast voor de HEER. Zach. 7:5
- Wanneer je het doet om indruk te maken bij de mensen. Matt. 6:16-18
- Wanneer het niet gepaard gaat met het doen van gerechtigheid. Jesaja 58:1-12
Een gedeelte uitgelicht
In Jesaja 58:1-12 vinden we een paar zeer belangrijke gegevens over het vasten. Het gaat hier over mensen die God zoeken en verlangen om te ontdekken wat Hij wil. Ze verlangen naar Gods nabijheid (verzen 1-2). In vers 3 vragen ze zich af waarom het lijkt dat God het vasten niet ziet. Het antwoord van de HEER (vanaf vers 3b-7) is helder:
- Omdat ze op de vastendagen nog handel drijven en de arbeiders afbeulen
- Omdat ze tijdens het vasten onderling strijden en ruzie maken
- Omdat ze wel vasten, maar het lijkt meer op alleen uiterlijk vertoon
- Dat is geen vasten dat de HEER behaagt.
Vervolgens laat God in vers 6-7 zien wat Hij dan wel bedoelt met vasten:
- Mensen bevrijden van zaken waardoor ze gebonden zijn
- Je brood delen met hongerigen
- Onderdak bieden aan armen
- Je bekommeren om je medemens
- Vasten is dus niet alleen onthouden van voedsel, maar ook actief aan de slag gaan.
Tot slot geeft God een paar geweldige beloften bij deze vorm van vasten:
- Je zult een licht zijn en een voorspoedig herstel ontvangen
- Je gerechtigheid gaat voor je uit
- De glorie van God zal bij je zijn
- Je zult geleid worden door de Heer
- Er zal verkwikking zijn
- Je zult een bressenhersteller zijn
- Je zult vreugde in de Heer vinden
Hoe en hoe vaak moet of mag je vasten?
De Bijbel geeft ons diverse vormen van vasten aan. In het Oude Testament is er sprake van vastgestelde tijden. Zach. 8:19
Zo lezen we van de leerlingen van Johannes en de farizeeen dat ze de gewoonte hadden om regelmatig (twee keer per week) te vasten. Marc. 2:18 en Lucas 18:12 In het Nieuwe Testament vindt het vasten veel meer plaats onder bijzondere omstandigheden of als gevolg van een innerlijke drang van de heilige Geest. Er zijn dus geen vaste richtlijnen hoe vaak je moet vasten. Tegelijkertijd wordt het wel duidelijk dat vasten een vast onderdeel is van het leven van een christen. Het oefent je in zelfbeheersing, het geeft je meer zicht op de wil van God en het zet je vrij in een krachtige bediening voor God. Voordat Jezus zijn openbare bediening op aarde begon werd Hij door de Geest geleid naar de woestijn om daar veertig dagen lang te vasten! Matt. 4:1-2
Hoe kun je vasten? Op de volgende plaatsen lees je over diverse vormen van vasten:
In de Bergrede leert Jezus over het vasten dat dit iets is, dat vooral moet plaatsvinden in het verborgene. Dat betekent niet dat je er stiekem over moet doen, maar wel dat je er niet mee te koop hoeft te lopen. Je doet het immers niet voor de mensen, maar voor God. Hij zal je ervoor belonen! Matt. 6:16-18
Lichamelijke aspecten bij het vasten
Het lichaam is gewoonlijk ingesteld op een vast ritme van drie maaltijden per dag en vaak ook nog eens regelmatig de bekende 'tussendoortjes'. Wanneer je vast, wordt dit ritme doorbroken en zal het lichaam daar ook zeker op reageren. Hierbij een paar praktische handvatten en belangrijke adviezen.
- Een gezond en weldoorvoed lichaam kan prima een periode van enkele weken vasten aan. Als je echter lijdt aan diabetes of een stofwisselingsziekte wordt een langere periode van vasten afgeraden. Bij bepaald medicijngebruik of andere chronische ziekten kan voor een langere vastenperiode beter eerst medisch advies worden ingewonnen. Voor wie te maken heeft met eetstoornissen (anorexia en boulimia) is het beter eerst te overleggen met een hulpverlener of pastoraal medewerker van de gemeente.
-
Het kan zijn dat wanneer je net bent begonnen met vasten je te maken krijgt met duizeligheid, hoofdpijn of andere onprettige verschijnselen. Dit is niet verontrustend, maar eerder een indicatie dat het lichaam toe was aan de zuiverende werking van een vastenperiode. Zeker wanneer je een echte koffiedrinker bent en je besluit ook de koffie te laten staan, ontstaan er ontwenningsverschijnselen.
- Drink tijdens het vasten veel water. Dat zal je niet alleen helpen het hongergevoel te onderdrukken, maar helpt je lichaam alle afvalstoffen die tijdens het vasten vrij komen, te verwerken. Je kunt uiteraard ok kiezen voor vruchten- of groentesappen, zoek hierin wat het beste bij je past.
- Voorkom verstopping van je ingewanden door voor en na het vasten voedsel te nemen met een laxerende werking. Denk hierbij aan vers fruit, pruimen en vooral vezelrijk voedsel.
- Wanneer je kiest voor een totale onthouding (dus van zowel voedsel als vocht), wees dan extra voorzichtig en beperk je daarin tot wat het lichaam aan kan. In Esther 4:16 lezen we over een vastentijd, waarbij er niets gegeten en gedronken werd, van maximaal drie dagen. Wat we lezen over Mozes, die maar liefst veertig dagen niets at en dronk, was van een bovennatuurlijke orde en geldt zeker niet als een bijbelse standaard.
- De eerste paar dagen zijn het moeilijkst. Daarna ervaar je zowel lichamelijk als geestelijk een enorme kracht alsof je de hele wereld aan kunt. Wees dan niet overmoedig en besef ten allen tijd dat Gods kracht in jouw zwakheid wordt geopenbaard.
Volharding bij het vasten
Een van de moeilijkste zaken bij het vasten is dat je het ook daadwerkelijk volhoudt. Belangrijk punt daarbij is dat je duidelijk met God en met jezelf vooraf een bepaalde duur van de vastentijd afspreekt. Zomaar beginnen en dan maar zien hoe lang je het volhoudt, werkt in de praktijk niet of nauwelijks. Als je geen ervaring hebt met vasten, begin dan rustig aan. Vasten is een vaardigheid die je op een ontspannen manier mag leren.
Omdat je geen zorg hebt voor eten (en het bereiden daarvan) heb je extra tijd om bezig te zijn met gebed en het Woord. De Bijbel zelf laat zien dat het lezen van de woorden van God als eten en zelfs medicijn (!) voor het lichaam zijn.
Lees hierover Psalm 19:11; Psalm 119:103; Spreuken 4:20-22; Spreuken 10:20-21 en Jeremia 15:16.
Voor alle duidelijkheid: alleen vasten -zonder dat het gepaard gaat met bidden en het lezen van Gods woorden - zal snel veranderen in een saaie en teleurstellend bezigheid. Vasten is echter bedoeld om meer van de vreugde van God en de overwinning in Christus te ervaren!
De schrijver van de Hebreeenbrief roept ons op om te volharden. Ook als we gaan vasten. Want als de wil van God doen, zullen we ontvangen (NBG verkrijgen) hetgeen is beloofd. Hebr. 10:36
Het is goed om tijdens het vasten een soort van dagboek bij te houden. Maak een lijst met speciale doelen om te vasten en te bidden en schrijf deze op. Als je ze later terugleest en ziet dat ze gerealiseerd zijn wordt je geloof opgebouwd en ben je bemoedigd om door te gaan.
